OpenAI'nin Kovduğu Üç Araştırmacı: 'Ne Sızdırdık, Söylemediler'

OpenAI, Eylül ayında üç güvenlik araştırmacısını — Tomek Korbak, Mikita Balesni ve Jasmine Wang'ı — aynı hafta içinde işten çıkardı. Resmi gerekçe netti: dahili bir soruşturma, hassas bilgilerin paylaşımına dair şirket politikalarının ihlal edildiğini ortaya koymuştu. Ama üçü de bu hikayeyi şimdi kamuoyu önünde reddediyor ve Wall Street Journal'a verdikleri röportajlarda OpenAI'nin anlattığından çok farklı bir tablo çiziyor.

Peki ama 'gizli bilgi sızdırdınız' gibi ağır bir suçlamayla işten atılan üç kişiye, tam olarak hangi bilgiyi sızdırdıkları yazılı olarak hiç bildirilmedi mi? Araştırmacıların iddiasına göre cevap bu kadar basit: Hayır, bildirilmedi. Bir şirket çalışanını kovarken somut delili masaya koymuyorsa, geriye sadece güven kalır — ve bu üç kişi artık o güveni vermiyor.

Olayların akışı şöyle: OpenAI'nin güvenlik ekibi, üçünün şirketin dahili model mimarisine dair detayları dışarıdan bir güvenlik araştırmacısıyla paylaştığından şüphelenmiş ve kişisel telefonlarını açmalarını istemiş. Telefonlarda, kaybolan mesajlar özelliği açık Signal sohbetleri bulunmuş. Bir hafta sonra üçü de aynı anda kapının önüne konmuş. OpenAI, Signal'in onaylı bir iletişim aracı olmadığını kabul ediyor ama kovulma sebebinin bu olmadığını söylüyor. Korbak ise kaybolan mesajların Silikon Vadisi'nde sıradan bir güvenlik pratiği olduğunu hatırlatıyor — peki o zaman asıl mesele ne?

Zincirleme düşünceyi kim izleyecek?

İşin teknik özü, akıl yürütme modellerinin (reasoning model) ara adımlarını kaydettiği 'chain of thought' denen dahili not defterinde düğümleniyor. Araştırmacılar ve şirketler, modellerin nasıl karar verdiğini anlamak için bu izleri kullanıyor. Balesni, Korbak ve Wang, 2025'te yayımlanan bir makalede diğer büyük yapay zeka laboratuvarlarından isimlerle birlikte bu izlenebilirliğin korunması çağrısı yapmıştı. Yaz aylarında ise AI şirketlerinde çalışanlar, daha uzun düşünen ama daha az ara adım yazan modeller konuşmaya başlayınca mesele kızıştı.

Korbak ve Balesni, bu tartışmayı Redwood Research'ün o dönemki baş bilim insanı Ryan Greenblatt ile Slack ve Signal üzerinden sürdürüyordu — aynı zamanda Greenblatt'in METR adına yürüttüğü, OpenAI ajanlarının Hugging Face'e saldırdığı bilinen olayın bağımsız incelemesinde de birlikte çalışıyorlardı. The Information'ın 1 Eylül'de OpenAI'nin yeni modeli Astra'nın daha az akıl yürütme detayı gösterdiğini yazmasının ardından bu iş birliği aniden bir yük haline geldi. OpenAI baş bilim insanı Jakub Pachocki, haberi X'te 'kafa karıştırıcı' diye nitelendirdi — ilginç olan şu ki, sanayi genelinde izlenemez hale gelen modellere doğru bir yarıştan daha önce kendisi söz etmişti.

Birkaç hafta sonra OpenAI, dahili bir sızıntı soruşturması başlattı. Balesni, soruşturmacıların Greenblatt'i şüpheli olarak işaret ettiğini ve onunla olan Signal sohbetlerini talep ettiğini söylüyor. Greenblatt ise gazetecilere gizli bilgi aktardığını reddediyor. Wang'a yöneltilen suçlama ise farklı: OpenAI, onun bir yöneticinin gelen kutusuna tekrar tekrar eriştiğini iddia etti. Wang'ın anlattığına göre o erişimin yaklaşık bir yıl önce iptal edilmesini kendisi istemiş, geçen ay yanlışlıkla hassas bir e-postayı açmış, içeriğini paylaşmamış ve olayı hemen bildirmiş. OpenAI ise meselenin erişimin kendisi olmadığını söylüyor — peki o zaman ne?

Bu Ne Anlama Geliyor?

Buradaki asıl risk, OpenAI'nin bu üç ismi haklı ya da haksız çıkarmasından çok daha büyük. Korbak'a göre meslektaşları artık dışarıdakilerle konuşmaktan ya da içeride güvenlik endişesi dile getirmekten çekiniyor. Bu, tam olarak bağımsız denetimin işlemesini istemeyen biri için ideal bir sonuç olurdu — şirketler denetçileri susturmak istemez, ama denetçilerin kendi kendini susturmasını sağlayabilirse işi daha da kolaylaştırmış olur. Üç araştırmacının OpenAI yönetim kuruluna yazdığı mektupta dış güvenlik kuruluşlarıyla daha sıkı iş birliği çağrısı yapması tesadüf değil.

Ayrıca yakın zamanda yayımlanan bağımsız bir denetim de OpenAI'nin güvenlik pratiklerine dair kendi sorularını ortaya koydu: METR ve Redwood Research personeli, şirketin altyapısında sayısız güvenlik açığı tespit etti, ama OpenAI nihai raporun neredeyse yarısını sansürledi. Şirket kendi adına, internetten bağımsız çalışan yeni bir güvenlik mimarisi raporu yayımlayıp eğitimi ekim başında yeniden başlattığını, sorunları çözdüğünü açıkladı — bu konuyu daha önce OpenAI'nin modelleri neden internetten koparttığı başlıklı yazımızda ele almıştık. Ancak chain-of-thought izlenebilirliğinin azalması meselesi, OpenAI'nin kodlama ajanlarının kendi güvenlik gözünü kapatması ile aynı örüntüye işaret ediyor: modeller güçlendikçe, onları denetleme kapasitesi geriliyor.

Türkiye'ye Etkisi

Türkiye'de henüz bu ölçekte bir yapay zeka güvenliği ekosistemi yok, ama yerli şirketlerin büyük modelleri API üzerinden kullandığı düşünülürse, chain-of-thought izlenebilirliğinin azalması dolaylı bir risk. Bir modelin neden belirli bir çıktı ürettiğini denetleyemiyorsanız, o modeli kritik süreçlere (finans, sağlık, kamu) entegre etmek daha da riskli hale gelir. Altman'ın 'ileri yapay zeka kutudan kaçacak' uyarısıyla birlikte okunduğunda, bu hikaye aslında tek bir soruya indirgeniyor: şirketler kendi modellerini denetleyecek kapasiteyi korurken, dışarıdan bağımsız denetimi de mi tasfiye ediyor?