AB Google'a Dayattı: Android ve Arama Rakiplere Açılıyor

Brüksel yine harekete geçti ve bu sefer hedefte Google'ın en kıymetli iki kalesi var: Android ve Arama. Avrupa Birliği, Dijital Pazarlar Yasası (DMA) kapsamında Google'a iki ayrı karar tebliğ etti. Karara göre şirket, rakip yapay zekâ asistanlarına Android'de Gemini'ye tanıdığı erişimin benzerini vermek, rakip arama motorlarına ve sohbet botlarına da Google Arama'nın ürettiği veriye kıyaslanabilir bir erişim açmak zorunda.

Peki bu neden şimdi geldi? DMA'nın 'gatekeeper' (kapı bekçisi) tanımı zaten iki yıldır Google'ın üzerinde asılı duruyordu. Ama kararların açıklanma zamanlaması dikkat çekici: Google'a arama verisini paylaşması için Ocak 2027, Android değişiklikleri için ise Temmuz 2027'ye kadar süre verildi — yani ortada acil bir yaptırım yok, uzun bir uyum takvimi var. Şirket itaat etmezse yıllık küresel cirosunun %10'una kadar (potansiyel olarak on milyarlarca dolar) ceza riski masada, ama bu bir para cezası kararı değil; davranış değişikliği zorunluluğu.

Ne Değişiyor?

Android tarafında Google, ChatGPT, Claude, Perplexity gibi rakip asistanlara sistem düzeyinde aynı erişimi tanımak zorunda: uygulamalarla etkileşim, 'Hey Google' benzeri sesli komutlara yanıt, cihaz donanımından daha geniş yararlanma. Teoride bu, bir Android kullanıcısının telefonun varsayılan zekâsı olarak Gemini yerine başka bir asistanı seçebilmesi anlamına geliyor — kâğıt üzerinde kullanıcıya güç veren bir hamle.

Arama tarafında ise mesele veri. AB, Google'ın yıllarca kendi bünyesinde tuttuğu arama verisinin, rakip arama motorlarına ve — dikkat — bazı durumlarda arama motoru işlevi gören yapay zekâ sohbet botlarına da açılmasını istiyor. Bu, ABD'deki arama tekeli davasında verilen kararla ciddi bir paralellik taşıyor; yani Google aynı baskıyı iki kıtada birden yaşıyor.

Google tabii ki sessiz kalmadı. Şirket, bu zorunlulukların kullanıcı gizliliğini ve güvenliğini tehlikeye attığını, ürün bütünlüğünü zayıflattığını savunuyor. AB ise buna karşılık, veri kullanımına sınır koyacağını ve Google'ın hangi servislerin daha derin Android erişimi alacağını denetleyebileceğini söylüyor. Burada durup sormak gerek: gizlilik kaygısı gerçek mi, yoksa rekabeti geciktirmenin kibarca söylenmiş hâli mi? AB'nin daha önce Google'ın kullanıcı fotoğraflarını sessizce yapay zekâ eğitiminde kullandığını ortaya koyan haberimizle birlikte okununca, şirketin 'gizlilik' argümanı biraz daha temkinli değerlendirilmeyi hak ediyor.

Bu Ne Anlama Geliyor?

AB Komisyonu'nun teknoloji egemenliğinden sorumlu başkan yardımcısı Henna Virkkunen, bu düzenlemelerle Google Arama'ya ve Gemini'ye alternatiflerin çıkmasını umduklarını söyledi. Kulağa hoş geliyor ama asıl soru şu: rakipler bu erişimi alsa bile, kullanıcı davranışını değiştirmeye yetecek kadar cazip bir alternatif sunabilecek mi? Apple'ın örneği burada öğretici. Şirket, Siri'nin AB'de gecikmesini açıkça DMA'nın interoperabilite şartlarına bağlıyor ve bunun kullanıcı güvenliğini tehlikeye attığını iddia ediyor — ki bu argümanı, iOS 27 beta'sıyla nihayet gelen yeni Siri haberimizde de görmüştük. Yani AB'nin bugünkü Google kararı, aslında Apple'a ve diğer kapı bekçilerine gönderilen bir sinyal: bahaneler artık daha az işe yarayacak.

Bir de şu var: Google'a verilen 2027 tarihli takvimler, teknoloji dünyasında bir çağ demek. Bugünün 'rakip AI asistanı' listesi 2027'de tamamen değişmiş olabilir. Karar doğru yönde bir adım olsa da, uygulamanın hızı ve gerçek etkisi hâlâ karanlıkta.

Türkiye'ye Etkisi

Türkiye AB üyesi olmadığı için karar doğrudan bağlayıcı değil, ama pratikte fark yaratabilir. Google genellikle DMA uyumu için geliştirdiği teknik altyapıyı küresel olarak yaymayı tercih ediyor — maliyet tasarrufu için ayrı bir 'Türkiye sürümü' inşa etmek yerine. Bu, Türk kullanıcıların da Android'de daha fazla asistan seçeneğine ve belki de arama verisine dayalı yeni yerli AI ürünlerine erişebileceği anlamına gelebilir. Ama bunun ne zaman ve ne ölçüde olacağı, Google'ın küresel yayılım stratejisine bağlı — garanti değil.