Monday.com da AI Dedi, İşten Çıkardı: 2026'nın Kara Listesi Uzuyor

Tel Aviv merkezli Monday.com'da çalışan biri için bu hafta sıradan bir çarşamba değildi. Renkli, esnek proje panolarıyla tanıdığımız şirket, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) yaptığı bildirimde çalışanlarının yaklaşık yüzde 20'sini, yani 600'den fazla kişiyi işten çıkaracağını duyurdu. Gerekçe artık kulağa çok tanıdık geliyor: yapay zeka odaklı büyüme stratejisine geçiş.

Kurucu ortak Eran Zinman, çalışanlara gönderdiği LinkedIn notunda bunun maliyet kesme ya da insanları AI ile değiştirme hamlesi olmadığını söylüyor. Ona göre şirket, yaklaşık bir yıl önce duyurduğu 'AI-first' vizyonuna uyum sağlıyor sadece. Ama işini kaybeden 600 kişi için bu ayrım, kira ödemesi gelen ayın başında pek fark yaratmıyor. Monday.com, 45-55 milyon dolar yeniden yapılanma maliyeti öngörürken 2026 için yüzde 20'ye varan gelir artışı bekliyor — yani şirket batmıyor, sadece küçülerek büyümeyi tercih ediyor.

Ve Monday.com yalnız değil. Financial Times analizine göre ABD'li teknoloji şirketleri bu yılın başından bu yana yaklaşık 140 bin kişiyi işten çıkardı. Bunun neredeyse yarısını tek başına Amazon, Oracle, Meta ve Microsoft üstleniyor — dört şirket ki aynı anda yapay zeka veri merkezlerine yüzlerce milyar dolar akıtıyor.

Liste Uzadıkça Uzuyor

Rakamlar tek tek okununca hikâye daha da çarpıcı hale geliyor. Oracle son 12 ayda 21 bin çalışanını, yani kadrosunun yüzde 13'ünü küçülttü ve bunu resmi belgesinde doğrudan yapay zeka uygulamalarına bağladı. Microsoft, sadece üç yıl önce 75 milyar dolara satın aldığı Activision Blizzard'ın bulunduğu Xbox biriminde 4.800 kişiyi kapının önüne koydu. GitLab, 'agentic' iş yüklerinin -yani yapay zeka ajanlarının kendi başına gerçekleştirdiği görevlerin- rakiplerini sınıra ittiğini söyleyerek personelinin yüzde 14'ünü işten çıkardı. Block'un kurucusu Jack Dorsey ise daha da ileri gitti: X'te "çoğu şirket geç kaldı, önümüzdeki yıl içinde çoğu aynı yapısal değişikliği yapacak" diye yazdı, şirketini neredeyse yarıya indirirken.

Coinbase, PayPal, Cisco, Cloudflare, Snap, Intuit, Atlassian, Dell, IBM, GM, Meta, Google — liste büyüyor. Cloudflare CEO'su Matthew Prince'in seçtiği kelime dikkat çekici: işten çıkardıkları kişilerin çoğu "ölçücüler" — orta kademe yönetim, finans, hukuk gibi doğrudan üretim yapmayan roller. Yani mesai masasında koltuğunu bir yapay zeka aracına değil, şirketin yeniden tanımlanan önceliklerine kaptıran insanlardan söz ediyoruz.

Bu Ne Anlama Geliyor?

Burada ilginç bir çelişki var: FT'nin bulgusuna göre yapay zekayı gerekçe gösteren şirketlerin hisseleri, duyurudan sonraki 30 işlem gününde Nasdaq endeksinin yaklaşık yüzde 10 gerisinde kalıyor. Yani piyasa bile bu anlatıya tam inanmıyor. "AI-first dönüşüm" cümlesi bazen gerçek bir teknolojik sıçramayı, bazen de klasik bir maliyet kesme kararının daha kabul edilebilir bir paketlenmesini gizliyor olabilir.

Ama tablo tek renkli de değil. Anthropic ve OpenAI gibi şirketler hızla eleman alıyor ve sektörden dökülen yeteneğin bir kısmını bünyesine katıyor. Meta, 8 bin kişiyi işten çıkarırken eşzamanlı olarak 7 bin çalışanını yeni AI odaklı rollere kaydırdı — göç eden ama tamamen kaybolmayan bir istihdam örüntüsü. IBM ise kesintilerin yanında giriş seviyesi AI ve hibrit bulut işe alımını üçe katlıyor. Yani mesele sadece "iş kayboluyor" değil, iş tanımının kendisi değişiyor; bu da özellikle orta kademe, tekrar eden görevleri olan çalışanlar için gerçek bir kırılganlık yaratıyor.

Bu şirketlerin aynı dönemde veri merkezlerine akıttığı devasa yatırımları da unutmamak lazım; daha önce ele aldığımız OpenAI'nin 750 milyar dolarlık altyapı faturası gibi haberler, sektörün insan kaynağından kestiği bütçeyi nereye yönlendirdiğini gösteriyor. Benzer şekilde Google'ın yapay zeka yatırımları yüzünden negatife dönen nakit akışı da bu büyük resmin başka bir yüzü: şirketler bir yandan insan gücünden tasarruf ederken bir yandan da silikon ve sunuculara daha önce görülmemiş bir hızla para basıyor.

Türkiye'ye Etkisi

Türkiye'de bu şirketlerin doğrudan ofisi olmasa da etkisi dolaylı yollardan hissediliyor. Küresel teknoloji şirketlerinde çalışan ya da bu şirketlere yazılım hizmeti sunan Türk mühendisler, orta kademe yönetim ve destek fonksiyonlarındaki daralmanın rüzgârını uzaktan da olsa hissedebilir. Öte yandan tablo bir fırsat da barındırıyor: yapay zeka araçlarını etkin kullanabilen, kod yazmanın ötesinde onu yönlendirebilen geliştiriciler için talep azalmıyor, tam tersine şekil değiştiriyor. Kariyerine bu alanda yön vermek isteyenler için yapay zeka nedir rehberimiz iyi bir başlangıç noktası olabilir. Anthropic gibi şirketlerin küresel çapta işe alım politikalarını da kurumsal kariyer sayfalarından takip etmek, bu değişimin nereye evrildiğini anlamak isteyenler için faydalı olabilir.

Sonuçta bu liste sadece bilanço kalemlerinden ibaret değil; her rakamın arkasında bir sabah erkenden e-posta kutusunu açıp kötü haberi okuyan biri var. Şirketler "AI-first" derken, gerçek hayatta bu genellikle bir insanın kariyerinde yeni bir sayfa açmak zorunda kalması demek.