Google, Anthropic'in Çip Riskini Nasıl Bilanço Dışına Attı?

Google, kendi geliştirdiği yapay zeka çipi TPU'ları (Tensor Processing Unit) Anthropic'e satmak için Broadcom, Morgan Stanley, Apollo ve Blackstone'u masaya oturttu. Financial Times'ın tarihin en büyük altyapı finansman programlarından biri olarak tanımladığı bu yapı, basit görünen bir sorunun çözümü: Anthropic milyarlarca dolarlık çip alacak parayı nereden bulacak, hangi şirket bu riski kendi defterinde taşıyacak?

Cevap kimsenin taşımak istememesi. Anthropic'in kredi derecelendirmesi yok, bankalar bu ölçekte borç vermiyor. Google zaten rekor seviyede sermaye harcaması yapıyor ve bilançosuna ek yük binmesini istemiyor. Broadcom da sattığı çiplerde kendi sermayesini kilitli tutmak istemiyor. Sonuç: Compute SPV adında özel amaçlı bir yatırım aracı kuruldu. Bu araç, dışarıdan (esas olarak Apollo ve Blackstone'dan) topladığı parayla çipleri satın alıyor, Anthropic'e kiralıyor. Haziran ayında devreye giren yapı, yaklaşık 1 gigavatlık TPU donanımını -kabaca bir milyon çip- 35 milyar dolara alıyor. Broadcom, Anthropic kira ödemelerini durdurursa bu tutarın 30 milyar dolarlık kısmını garanti ediyor.

Bu, tek seferlik bir anlaşma değil, artık şablon haline gelmiş bir model. Nisan ayında imzalanan ve Broadcom'un 2028'e kadarki 128 milyar dolarlık alım taahhütlerinin neredeyse tamamını oluşturan anlaşma, 3,5 gigavatlık ek TPU kapasitesini kapsıyor.

Elektrik de Kripto Madencilerinden

Çip finansmanı meselenin yarısı; asıl darboğaz bu donanımı çalıştıracak veri merkezi ve elektrik. Google burada da yaratıcı bir çözüm buldu: zaten büyük elektrik kapasitesine oturmuş kripto madenciliği şirketleriyle anlaştı. TeraWulf, Google garantisi alan ilk şirket oldu; New York'taki 360 megavatlık veri merkezi için Morgan Stanley bu garantiyi 3,2 milyar dolarlık bir inşaat bonosuna dönüştürdü, Google karşılığında TeraWulf'ta hisse aldı. Aynı model Cipher Digital ve Hut 8'e de uygulandı. FT'nin kaynaklarına göre Google, toplam 2,4 gigavat kapasiteli on projeye şu ana kadar destek verdi.

Rakamlar risk profilini açıkça gösteriyor: tüm kiralar temerrüde düşerse Google'ın karşılaşabileceği yükümlülük 44 milyar dolara ulaşabiliyor. Ama şirket bilançosuna bunun sadece 815 milyon dolarlık kısmını yazıyor -riskin ezici çoğunluğu görünmez kalıyor.

Bu Ne Anlama Geliyor?

Sayılar bir avantajı da ortaya koyuyor: Google'ın desteklediği veri merkezi projeleri, medyan %7,1 faizle borçlanıyor; Nvidia çiplerine bağımlı 'neocloud' operatörleri ise %9,3 ödüyor. Jefferies analistlerinin 'yapısal sermaye maliyeti dezavantajı' dediği bu fark, Google'ın TPU ekosistemine giren şirketlere gerçek bir fiyat üstünlüğü sağladığını gösteriyor. Ancak bu üstünlüğün maliyeti de var: Google hem Anthropic'in yatırımcısı hem çip tedarikçisi olarak anlaşmanın her iki tarafında birden oturuyor -bağımsız denetim açısından henüz netleşmemiş bir çıkar çatışması potansiyeli bu.

Asıl kırılgan nokta ise büyüme varsayımı. 200 milyar dolarlık kontrat zinciri, Anthropic'in kira ödemelerini sürdürebilmesine bağlı. The Information'ın önceki raporuna göre Anthropic, beş gigavatlık sunucu kapasitesi karşılığında beş yılda Google Cloud'a yaklaşık 200 milyar dolar ödemeyi taahhüt etti -bu da Google'ın gelecekteki taahhütlü bulut gelirinin %40'ından fazlasına denk geliyor. Anthropic ve OpenAI birlikte, Amazon, Microsoft, Google ve Oracle'ın toplam 2 trilyon dolarlık bulut sipariş defterinin kabaca yarısını oluşturuyor. Bu yapının ayakta kalması için her iki şirketin de 2029'a kadar gelirini 20-30 kat büyütmesi gerekiyor; bu iddia henüz doğrulanmadı ve sektörün en büyük bahsi olarak duruyor. Büyüme beklenenin altında kalırsa, bilanço dışına itilen risk hızla geri dönebilir -sadece Google için değil, zincirdeki Broadcom, Morgan Stanley, Apollo ve Blackstone için de.

Anthropic'in bulut harcamalarındaki iştahı yeni değil; daha önce Volta ile imzaladığı 10 milyar dolarlık anlaşmayı da benzer bir güven bahsi olarak değerlendirmiştik. Şirketin TPU altyapısı hakkında teknik detay isteyen okuyucular Google Cloud'un resmi TPU dokümantasyonuna bakabilir.